Grzegorz nie zdążył odpowiedzieć. Aleksander rozłączył się, zostawiając nas w ciszy tak ciężkiej, że nawet odgłosy dzieci z sąsiedniego pokoju wydawały się nagle odległe. Patrzyłam na kasetę leżącą na biurku doktora Krawca i czułam, jak rośnie we mnie opór. Jeszcze kilka godzin temu moja matka była kobietą, której ufałam bezwarunkowo. Owszem, przez lata dzieliła nas odległość, a jej nieobecność podczas ciąży bolała bardziej, niż kiedykolwiek przyznałam, ale wciąż była osobą, do której dzwoniłam, kiedy Lena dostała pierwszej gorączki, kiedy Kuba nie chciał jeść albo kiedy ze zmęczenia płakałam zamknięta w łazience, żeby dzieci mnie nie słyszały. Teraz miałam uwierzyć, że uczestniczyła w czymś, co Aleksander próbował ukrywać przez trzy dekady?
— Odtwarzamy — powiedziałam.
— Emilia — odezwał się Grzegorz. — Nie musisz tego robić teraz.
— Właśnie teraz muszę.
Doktor Krawiec wyjął z szafy stary magnetofon. Jego ruchy były powolne. Zbyt powolne.
— Pan wie, co jest na tej kasecie? — zapytałam.
— Nie.
— Ale się pan boi.
Spojrzał na mnie.
— Boję się tego, co ludzie potrafią zrobić, kiedy przez lata chronią sekret.
Włożył kasetę.
Najpierw usłyszeliśmy szum. Potem kobiecy oddech.
Grzegorz zesztywniał.
Głos był ciepły, trochę zachrypnięty.
— Jeśli tego słuchasz, Grzesiu, coś poszło nie tak.
Grzegorz przycisnął Kubę mocniej do piersi.
Anna.
Jego prawdziwa matka.
— Jutro mam spotkanie z mecenasem Borkiem. Mam dokumenty, które udowadniają, że Aleksander zdobył opiekę nade mną... nad tobą... na podstawie fałszywych zeznań. Wiem, że będzie próbował mnie zatrzymać. Ale tym razem nie odejdę.
Nagranie zatrzeszczało.
— Jeśli mi się nie uda, pamiętaj: nie porzuciłam cię. Nigdy.
Grzegorz spuścił głowę.
Dotknęłam jego ramienia, zanim zdążyłam pomyśleć, czy powinnam.
Nagranie trwało dalej.
Anna mówiła o dokumentach ukrytych w domu na Mazurach. O księdze rachunkowej Aleksandra. O pieniądzach przekazywanych ludziom związanym ze sprawą o opiekę.
Potem padło nazwisko mojej matki.
— Maria mi pomaga. Bez niej nie zobaczyłabym Grzesia. Jeśli jutro coś się wydarzy, ona wie, gdzie są kopie.
Spojrzałam na doktora.
— Mama jej pomagała.
Nie odpowiedział.
Na taśmie rozległ się nagle dźwięk otwieranych drzwi.
Anna urwała.
— Maria?
Potem usłyszeliśmy głos mojej matki.
Młodszy, ale bez wątpienia jej.
— Musimy wyjechać. Natychmiast.
— Co się stało?
— Aleksander wie.
— Skąd?
Kilka sekund szumu.
A potem zdanie, którego się nie spodziewałam.
— Powiedziałam mu.
Zamarłam.
Grzegorz spojrzał na mnie.
Nagranie trwało.
— Co zrobiłaś? — głos Anny stał się ostry.
— Nie miałam wyboru.
— Zdradziłaś mnie.
— Posłuchaj mnie. Aleksander zagroził Emilii.
Serce uderzyło mi mocniej.
Miałam wtedy kilka lat.
— Powiedział, że jeśli ci pomogę, odbierze mi córkę. Ma ludzi w sądzie. Ma dokumenty. Może zrobić ze mną to samo, co zrobił z tobą.
Anna milczała.
Potem powiedziała:
— Więc dlatego mu powiedziałaś?
Moja matka zaczęła płakać.
— Chciałam kupić nam czas.
Nagranie przerwało się na kilka sekund.
Kiedy dźwięk wrócił, słychać było ruch, szybkie kroki.
— Weź dokumenty — powiedziała Maria. — Samochód stoi z tyłu. Pojedziemy do Olsztyna. Borek spotka się z nami tam.
Potem trzask drzwi.
Szum.
I cisza.
Myślałam, że to koniec.
Ale po kilkunastu sekundach nagranie ruszyło ponownie.
Tym razem słyszeliśmy tylko moją matkę.
Oddychała szybko.
— Anna nie dotarła do samochodu.
Poczułam, jak włosy stają mi na karku.
— Aleksander przyjechał wcześniej. Nie wiem, gdzie ją zabrał. Wróciłam po kasetę. Jeśli ktoś ją znajdzie...
Głos załamał się.
— Emilia, jeśli kiedyś tego słuchasz, wybacz mi. Byłam tchórzem. Ale nie skrzywdziłam Anny. Próbowałam ją uratować.
Potem jeszcze jedno zdanie.
— I nigdy nie uwierz Aleksandrowi, kiedy powie ci, że Anna nie żyje.
Taśma się skończyła.
Nikt się nie poruszył.
Grzegorz pierwszy przerwał ciszę.
— Czyli ona może żyć.
Doktor Krawiec powoli skinął głową.
— Maria przez lata tak uważała.
— Dlaczego przestała szukać?
— Nie przestała.
Spojrzałam na niego.
— Co?
— Dlatego wyjechała do Kanady.
Cała historia, którą znałam, zaczęła układać się na nowo.
— Mama powiedziała, że dostała tam pracę.
— To też była prawda. Ale znalazła ślad.
— Jaki?
Doktor podszedł do biurka i wyjął kolejną teczkę.
— Kobieta odpowiadająca opisowi Anny pojawiła się w Montrealu w 2001 roku. Używała nazwiska Helena Nowak.
Grzegorz niemal wyrwał mu dokument.
— Znaleźliście ją?
— Maria znalazła.
— I?
— Kobieta twierdziła, że nie zna żadnego Grzegorza Witkowskiego.
— Więc to nie była ona.
Doktor zawahał się.
— Miała bliznę na lewej dłoni dokładnie tam, gdzie Anna.
Grzegorz spojrzał na swoją dłoń.
— Pamiętam tę bliznę.
— Dlaczego niczego mu nie powiedzieliście? — zapytałam.
— Bo Maria podejrzewała, że Anna naprawdę niczego nie pamięta.
Natalia, która dotąd milczała, zmarszczyła brwi.
— Amnezja?
— Możliwe. Ale bez dokumentacji medycznej nie mogliśmy tego potwierdzić.
Nagle przypomniałam sobie coś.
— Rozmawiałam z Heleną.
Wszyscy spojrzeli na mnie.
— Kiedy?
— Byłam nastolatką. Mama miała w Kanadzie znajomą o imieniu Helena. Raz rozmawiałyśmy przez telefon. Pamiętam, bo powiedziała mi coś dziwnego.
— Co?
Zamknęłam oczy, próbując wydobyć stare wspomnienie.
— Zapytała, czy nadal lubię żółty kolor.
Grzegorz spojrzał na kasetę oznaczoną żółtym kwadratem.
— Znała cię?
— Nie powinna.
Telefon Natalii zawibrował.
Spojrzała na ekran.
— Mam odpowiedź od człowieka, którego poprosiłam o sprawdzenie Heleny Nowak.
— I?
— Nie żyje.
Grzegorz pobladł.
— Kiedy zmarła?
Natalia czytała wiadomość.
— Oficjalnie jedenaście lat temu.
Nadzieja na twarzy Grzegorza zgasła.
Ale Natalia nie skończyła.
— Tylko że akt zgonu jest fałszywy.
Podniosła wzrok.
— Numer PESEL należy do innej osoby.
Grzegorz wstał.
— Więc gdzie jest Helena?
— Tego jeszcze nie wiem.
Wtedy drzwi gabinetu otworzyły się.
Lena weszła, ciągnąc za sobą pluszowego królika.
— Mamo, pani dała mi zdjęcie.
— Jaka pani?
— Ta z korytarza.
Natalia natychmiast wyszła sprawdzić klatkę schodową.
Była pusta.
Lena podała mi fotografię.
Przedstawiała starszą kobietę siedzącą na ławce w parku. Zdjęcie wyglądało na wykonane niedawno.
Odwróciłam je.
Na odwrocie ktoś napisał adres w Warszawie.
Pod nim widniały cztery słowa:
„Anna chce zobaczyć wnuki”.
Grzegorz usiadł, jakby nagle zabrakło mu sił.
— To ona? — zapytałam.
Doktor Krawiec wziął zdjęcie.
Jego twarz zmieniła się natychmiast.
— Tak.
Grzegorz zamknął oczy.
Po trzydziestu latach po raz pierwszy patrzył na twarz swojej matki.
Ale doktor Krawiec nadal przyglądał się fotografii.
— Jest problem.
— Jaki?
Wskazał datę wydrukowaną w rogu zdjęcia.
Wykonano je trzy dni wcześniej.
Potem wskazał fragment tła.
Za Anną, częściowo ukryta między drzewami, stała druga osoba.
Powiększyliśmy zdjęcie na telefonie.
Poczułam, jak ściska mnie w gardle.
To była moja matka.
Maria nie znajdowała się w Kanadzie.
Była w Warszawie.
A kiedy przyjrzałam się fotografii jeszcze dokładniej, zauważyłam, że Anna nie patrzyła w obiektyw.
Patrzyła na troje dzieci bawiących się kilkanaście metrów dalej.
Lenę, Zosię i Kubę.
Zdjęcie wykonano w parku obok mojego mieszkania na Mokotowie.
No comments yet